Czechy i Wegry

W krajach postsocjalistycznych wskutek przemian ustrojowych sytuacja uległa diametralnej zmianie w związku z odrzuceniem zasad gospodarki planowej, sprywatyzowaniem środków produkcji i przejściem do gospodarki wolnorynkowej opartej na prywatnej własności. W wyniku tych zmian doszło do nagłej liberalizacji cen, pojawiło się jawne i wysokie bezrobocie oraz nastąpił znaczny spadek dochodów ludności. W zakresie ubezpieczenia czynniki te w pierwszym rzędzie rzutowały na kształtowanie się systemów emerytalnych. W ostatniej dekadzie XX wieku w krajach postsocjalistycznych reformy systemów emerytalnych przeprowadzono w Czechach oraz w odmienny sposób na Węgrzech i w Polsce. Przejście z gospodarki planowej do gospodarki rynkowej w krajach tych miało podobny charakter, sytuacja ekonomiczno-społeczna była jednak różna. Gwałtowny spadek płac realnych nastąpił w tych krajach również w różnym czasie: w Polsce w 1990 r. o 24%, przy stopie hiperinflacji sięgającej 585%, w Czechach rok później o 26%, a na Węgrzech dopiero w 1995 r. o 12%. Czynniki te silnie różnicowały sytuację w odniesieniu do systemu ubezpieczenia społecznego. Odmiennie również kształtowały się wydatki na emerytury, wynosząc w 1996 r. w Czechach i na Węgrzech 9% produktu krajowego brutto przy emeryturze stanowiącej 56% przeciętnej płacy, natomiast w Polsce, wskutek przeprowadzonej reformy w 1992 r. i prowadzenia polityki łagodzenia skutków społecznych bezrobocia przez przyznawanie wcześniejszych emerytur, 14% produktu krajowego brutto przy emeryturze równej 72% przeciętnej płacy. W konsekwencji liczba emerytów w stosunku do 1989 r. w Polsce wzrosła o 34%, podczas gdy na Węgrzech o 22%, a w Czechach tylko o 3,8%.

Leave a Reply

Najnowsze komentarze
    Zobacz koniecznie
    • DobrobytDobrobyt
      Jednakze ekonomia zajmuje sie tym, jak ludzie realizuja swoje cele, a nie rozwaza kwestii moralnosci tych celów. Na przyklad niektórzy lubia miód, a niektórzy nie. Ekonomisci nie oddzielaja tych dwóch …
    • Popyt globalny w gospodarkach krajówPopyt globalny w gospodarkach krajów
      W gospodarce kapitalistycznej niezwykle istotnym elementem jest konsumpcja. Od wielkości konsumpcji w znacznym stopniu zależy wielkości produkcji. Im większy jest popyt na dobra tym znacznie większa jest podaż. Większa podaż …
    • Uwierzmy w siebie i załóżmy biznesUwierzmy w siebie i załóżmy biznes
      Bardzo często bywa tak, że ludzie nie mogą odnaleźć sensu we własnym życiu. Dlaczego tak się dzieje? Z prostej przyczyny. Czasy są bardzo niestabilne. Wielu ludzi boryka się z problemem …
    Strony